Vroeger zocht men bij de bouw van abdijen en kloosters naar een homogene bouwstijl, maar voor de Abdij van Westvleteren gebeurde dat niet.
Van oud naar hedendaags
Van de 19de eeuwse gebouwen werd alleen het betere bewaard: de oude kerk (1848) en het Oud Poortgebouw (1878).
De rest werd afgebroken en telkens in een andere stijl heropgebouwd: het gastenhuis, de kerk, de leefruimtes voor de broeders en de brouwerij.
Gevolg: een amalgaam.
Dit kan bouwkundig interessant zijn, zoals we in alle bescheidenheid in de St Sixtusabdij kunnen vaststellen. Architect b0b Van Reeth omschreef het zo: “Het is zaak bouwsels te concipiëren waarin de tijd, net zoals vorm en materiaal, zit ingebouwd.”
In de loop der jaren toonden meerdere architecten hun vakmanschap. Graag vernoemen we twee bijzondere bouwmeesters: Arthur Degeyter (1919-2004) en b0b Van Reeth (1943-2025).
Architect Arthur Degeyter ontwierp in 1968 het huidige kerkgebouw. Hij wist een authentieke hedendaagse cisterciënzer-architectuur vorm te geven. Waardevolle architectuur die getuigt van een natuurlijke vanzelfsprekendheid, en die treffend beheerst de toets van de tijd doorstaat. De hoog geplaatste brandgeschilderde ramen werden geconcipieerd door kunstenaar-glazenier Michel Martens en beeldhouwer Roger Bonduelle. Verhaalloos kaderen ze de hemel, in alle soberheid en eenvoud.
Op vraag van de communiteit ontwierp architect b0b Van Reeth tussen 2008 en 2011 de verblijfplaats voor de broeders. Er ontstond een integer en gedeeld werkproces, van samen-denken, en ontwerpend onderzoeken. Een architectuur die stilte en eenzaamheid weet te vrijwaren, zonder uit te zijn op nieuwe vormen. De opdracht als zoektocht.
Met zijn uitgesproken mening zei b0b Van Reeth over het bestudeerde maar sobere resultaat: “Hedendaagse architectuur is niet het bijzondere, maar het gewone”, alsook “Eenvoud is gecomprimeerde complexiteit”.
Het elementair ontwerp voor de kleine pelgrimskapel, grenzend aan het klooster, vat dit alles naadloos samen. Een primitieve hut, als beschermende casco voor een hartverheffende Madonna, van de hand van beeldend kunstenaar Philip Aguirre y Otegui.
“Een daad van moed en geloof in de toekomst”, omschreef architectuurcriticus Geert Bekaert de hernieuwde abdij van Westvleteren. Een abdij die blijvend in evolutie is en zal zijn. Tijdloos en dierbaar.
Een abdij die blijvend
in evolutie is en zal zijn.
